تهیه مقدار داروی مورد نظر

- 1مثقال برابر است با 5 گرم

- یک قاشق مربا خوری پر برابر است با 2 گرم

- یک قاشق غذا خوری سرپر برابر است با 5 گرم

- یک فنجان برابر است با حدود یک چهارم لیتر آب و حدود 200میلی لیتر

مقدار مصرف یکبار جوشانده برابر است با یک فنجان.

طریقه استفاده از داروهای گیاهی

   دم کرده: دم کرده بهترین و با ارزشترین روش تهیه داروهای گیاهی است، زیرا بطور کلی مهمترین مواد مؤثر گیاهان دارویی در   اثر جوشیدن از بین می روند. روش تهیه دم کرده به این صورت است که یک قاشق مربا خوری از دارو را در ظرفی ریخته یک فنجان آب جوش اضافه می کنیم خوب بهم بزنید، سپس روی ظرف را پوشانده 10 دقیقه بعد دارو دم کشیده می توانید صاف کرده و میل نمایید.

   جوشانده ملایم: ابتدا داروها را پودر کنید، به مقدار یک قاشق غذاخوری از پودر گیاه را در ظرفی ریخته یک لیوان آب اضافه کنید یک دقیقه دارو درون آن بجوشد سپس چراغ را خاموش کنید 10 دقیقه دم بکشد میل نمایید.

   جوشانده معمولی: برای تهیه این نوع جوشانده به مقدار یک قاشق غذاخوری از پودر گیاه را با یک لیوان آب سرد مخلوط کرده، بجوشانید سپس آنرا صاف کرده میل نمایید.

   شیرابه: برای تهیه شیرابه گیاهان دارویی، گیاه تازه را در هاون خوب له کرده به مقدار یک قاشق مرباخوری از دارو را در یک استکان آب ریخته میل نمایید.

   خیسانده سرد: گیاه را پودر کنید به مقدار یک قاشق غذاخوری از پودر گیاه را در ظرفی ریخته یک فنجان آب سرد اضافه کنید 6-12ساعت باقی بماند. هرچه میزان این زمان طولانی تر شود عصاره قوی تر خواهد بود.

   روش استفاده از ریشه گیاهان: ریشه گیاه را پودر کنید درون ظرفی ریخته 12 خیس بخورد سپس به مدت 2 دقیقه بجوشانید چراغ را خاموش کنید 10 دقیقه دم بکشد صاف کنید در جای خنک نگهداری شود و میل نمایید.

   معجون: برای تهیه معجون، گیاه خشک شده را در هاون به صورت پودر درآورده و با الک ریز، الک نمایید، سه برابر وزنش عسل اضافه شود تا بصورت حلوا درآید. در جای خنک نگهداری شود سپس میل نمایید.

   استفاده از داروهای گیاهی بصورت کمپرس: برای این منظور 100گرم از گیاه خرد شده را در 6لیوان آب بجوشانید سپس صاف نمایید با آب جوشانده محل درد را مالش دهید یا بصورت کمپرس بکار برید.

   روش استفاده دارو برای موی سر: مقداری از دارو را با کمی آب و تخم مرغ ( در صورت چرب بودن مو از سفیده تخم مرغ و خشک بودن مو از زرده تخم مرغ و برای موهای معمولی با یک عدد تخم مرغ ) خمیر کنید بر سر بگذارید.

 منبع:کتاب گیاهان دارویی/علیرضا عاشوری

 نام علمی Ferula assa-foetida

تیره Apiaceae(Umbelliferae)L

آنغوزه صمغ رزینی است که به شیوه تیغ زنی یا تراوش طبیعی از گیاه آنغوزه و چند گونه دیگر از خانواده چتریان استحصال می شود و از نظر طب سنتی گرمتر از درجه دو و خشک تر از درجه یک است. تقریباً تمام صمغ آنغوزه دارای ترکیبات دی، تری و تتراسولفید مشتقات کومارین، فئوتیدین و کامولونفرول، اپی سامارکاندین، آمبلی پرنین و کانفرول می باشد محققان در اسانس حاصل از شیرابه آنغوزه چندین ترکیب مختلف شناسایی کردند که مهمترین اجزاء تشکیل دهنده آن را میرسن، آلفا و بتا پینن تشکیل می دهد.

انواع آنغوزه:

1. نوع اشکی یا دانه ای که نادرترین و مرغوبترین نوع آنغوزه است به اندازه یک نخود تا گردو می باشد. ظاهری غالباً مسطح و بیضوی دارد و نرمی خود را نیز مدتی حفظ می نماید. رنگ آن زرد یا کمی گلی نشان داده می شود. در مجاورت هوا رنگ بنفش گل هلویی و سپس قرمز قهوه ای پیدا می کند. این نوع آنغوزه از تراوش طبیعی از محل ساقه بدست می آید.

2. نوع توده ای که به رنگهای متفاوت زرد، قرمز، قهوه ای و خاکستری قهوه ای است و هرقدر نسبت قطعات اشکی داخل آن تفاوت نماید رنگی متفاوت نشان می دهد. سختی آن بیشتر از نوع اول ولی ناخالصتر از آن است به طوری که در آن ماسه و حتی قطعات ریشه و خرده های برگ و غیره یافت می شود. ارزش اقتصادی این نوع انغوزه به علت نا مرغوب بودن کمتر از نوع اشکی است. همچنین بسته به نوع گیاه دو نوع آنغوزه به نام آنغوزه تلخ وشیرین برداشت می شود که علی رغم تفاوت ظاهری گیاهان و تفاوت صمغهای مورد برداشت، هر دو نوع متعلق به گونه Ferula assa-foetida وشیوه بهره برداری آنها یکسان است. در بعضی مناطق آنغوزه شیرین یا حلتیت طیب را به Ferula assa dulcis نسبت می دهند. اما به طور کلی آنغوزه طعمی گس و گزنده دارد. بوی آن شبیه بوی سیر متعفن و غیر قابل تحمل است.

این صمغ اثر ضد تشنج و ضد انگلی دارد. در معالجه بیماری های با منشاء عصبی، دستگاه عصبی، اسپاسم حنجره، آسم ودستگاه هضم و همچنین در رفع یبوست در افراد بکار می رود.

آنغوزه خاصیت ضد عفونی کنندگی دهان را نیز دارد و آنرا روی دندان پوسیده یا در حال پوسیدن قرار می دهند درد دندان را ساکت می کند ویا مقداری صمغ را در روغن زیتون حرارت داده حل کنید وآنرا بصورت گرم بر محل نیش حشرات و جانوران قرار داده جهت رفع درد، زخم و ورم آن مفید است.

ساقه های جوان گیاه تازه آنغوزه، در نواحی خراسان و کرمان به مصرف غذایی می رسد. اسانس حاصل از صمغ آنغوزه در صنایع غذایی، در تهیه انواع سس مورد استفاده قرار می گیرد.

در منطقه کلمه - فاریاب از استان بوشهر یکی از گیاهان دارویی مؤثر محسوب می شود و حتی قبل از آمدن سم به منطقه کشاورزان بوته آنغوزه را ار محل رویش کنده و در کرتهای تنباکو، هندوانه و... در آب انداخته و آنگاه با چوبی بر شاخ و برگ وتنه آنغوزه زده تا شیره آن در آب حل و وارد کرتها شود و از این طریق باعث ازبین رفتن کرم های آبزی و آفات خاکزی گردند. در قدیم برای پاک کردن معده و روده گوسفندان شاخ وبرگ این گیاه را به گوسفندان می خوراندند و بسیار هم مؤثر بوده است.

فقط تصور کنید که بتوانیم سن زمین را که غیر قابل تصور است، فشرده کنیم و هر صد میلیون سال آن را یک سال در نظر بگیریم! در این صورت کره زمین مانند فردی ۴۶ ساله خواهد بود!

هیچ اطلاعی در مورد هفت سال اول این فرد وجود ندارد و درباره سال های میانی زندگی او نیز اطلاعات کم و بیش پراکنده ای داریم!

اما این را می دانیم که در سن ۴۲ سالگی، گیاهان و جنگل ها پدیدار شده و شروع به رشد و نمو کرده اند. اثری از دایناسورها و خزندگان عظیم الجثه تا همین یکسال پیش نبود! یعنی زمین آنها را در سن ۴۵ سالگی به چشم خود دید و تقریبا ً۸ ماه پیش پستانداران را به دنیا آورد. در اوایل هفته پیش میمون های آدم نما به آدم های میمون نما تبدیل شدند! و آخر هفته گذشته دوران یخ سراسر زمین را فرا گرفت.انسان جدید فقط حدود ۴ ساعت روی زمین بوده و طی همین یک ساعت گذشته کشاورزی را کشف کرده است!!! بیش از یک دقیقه از عمر انقلاب صنعتی نمی گذرد و...

حال ببینید انسان در این یک دقیقه چه بلایی بر سر این بیچاره ۴۶ ساله آورده است!!! او طی ۴۰ دقیقه ی بیولوژیکی از این بهشت یک آشغالدانی کامل ساخته است. او خودش را به نسبت های سرسام آوری زیاد کرده و نسل ۵۰۰ خانواده از جانداران را منقرض کرده است سوخت های این سیاره را مال خود کرده و همه را به یغما برده است! و الان مثل کودکی معصوم و بی تقصیر، ایستاده و به این حمله برق آسا نگاه می کند.

نام علمی:Avicennia marina

تیره:Verbenaceae

در کشور ما علارغم سطح کم رویشگاه های حرا، این جنگلها نقش مهمی در تعادل اکوسیستم آبی خلیج فارس و دریای عمان دارند. بستر این جنگلها به لحاظ شرایط اکولوژیکی خاص محل امنی برای پرورش مراحل لاروی انواع ماهی ها، میگوها و سایر آبزیان بوجود می آورد. پناهگاه مناسبی برای زمستان گذرانی و استقرار پرندگان گرمسیری مهاجر و بومی و محل لانه گذاری آنها می باشد. همچنین بخشی از علوفه گاو و شتر روستاییان در حاشیه این مناطق را تأمین می نماید.

 درخت حرا دارای ٪۱۷ تانن، ٪۱۱ نشاسته و یک ماده چرب و نوعی ماده رزینی به نام ماناوا Manawa و مقداری گلوکوزید است. همچنین از پوست تنه این درخت ماده ای زردرنگ به نام لاپاکول Lapachol به دست آمده است که خواص مدر، قابض، ضد جذام و ضد آبله این گیاه را به آن نسبت می دهند.

علاوه بر موارد اشاره شده، تحقیقات نشان داده است که پوست ساقه آن روی بسیل Hansen تأثیر قطعی دارد و در نتیجه در معالجه جذام که در مراحل اولیه پیشرفت می باشد اثر مفیدی دارد. در هند از دانه های نارس آن بصورت ضماد برای تسریع رسانیدن و چرک زایی جوش ها مصرف می شود. در برمه، ریشه آن را برای ازدیاد قوه باء مصرف می نمایند. در تایوان، میوه آنرا با کره مخلوط کرده و بصورت پماد در می آورند و روی زخم های چرکین آبله می مالند که از ترکیدن دانه های چرکی آبله جلوگیری شود همچنین در اندونزی، از صمغ یا ماده رزینی که از پوست آن خارج می شود برای جلوگیری از بارداری خورده می شود.

بررسی ها و مطالعات دیگر نشان داده که اندام های مختلف درخت در درمان سوختگی ها تأثیر مثبت دارند. با مصرف مقادیر کم پوست درخت، میزان ادرار افزایش می یابد. از دیگر محاسن بارز آن اینکه هیچگونه تأثیر سویی بر روی قلب ندارد، ولی اگر با مقادیر زیاد بکار رود ایجاد قی و عوارض دیگر نظیر سردردهای شدید می کند.

کلسترول یک ماده مومی شبیه به چربی است که بوسیله کبد ساخته می شود. این ماده بخشی از هر سلول بدن را تشکیل می دهد و اعمال بسیار حیاتی دارد:

-حفظ دیواره های سلولی سالم

- ساختن هورمون ها

- ساختن ویتامین D

- ساختن اسیدهای صفراوی که به هضم چربی کمک می کنند.

سطوح بالای کلسترول در خون می تواند رگهای خونی را مسدود کند و احتمال حملات قلبی را افزایش دهد. با مصرف چربی های اشباع شده که نوعی از چربی است که در غذاهای حیوانی از جمله گوشت و محصولات لبنی موجود است، بدن کلسترول بسیار زیادی را تولید می کند. علاوه بر کلسترولی که خود بدن می سازد، درصد کمی از آن را هم از غذاها دریافت می کند. تنها غذاهای حیوانی مانند گوشت، تخم مرغ و فرآورده های لبنی حاوی کلسترول هستند. غذاهای گیاهی مانند میوه ها، انواع سبزی ها و دانه ها کلسترول ندارند.

نام علمی  Ziziphus spina_cheristi

تیره  Rhamnaceae

   می توان گفت اعراب از همه قسمت های این گیاه برای درمان زخم ها وجراحت های موضعی،بیماری های چشمی و برونشیت استفاده می کردند. کنار به عنوان یک درخت چند منظوره می تواند جوامع جنگلی را تشکیل دهد تا از این طریق نقش غیر مستقیم خود را برای خدمت به بشر به انجام رساند:

- جلوگیری از بروز سیلاب و افزایش آب های زیرزمینی، ایجاد تعادل در اکوسیستم های طبیعی

- نقش مهم جهت ایجاد محیط های امن برای حیاط زنده

- کنترل طوفان های شنی و …

چوب کنار بسیار مرغوب است و در صنایع لنج سازی و صنایع روستایی نظیر تیر سقف ساختمان دسته بیل و تبر ،فنداق اسلحه و … مصرف دارد .

ـ بررسی های آزمایشگاهی نشان داده اند که میزان ماده خشک برگ و سرشاخه زیزیفوس بین ٪۸/۹۱ـ۴/۹۱ و میزان پروتیین خام آن بین ٪۹۴/۱۴ـ۱۳ و ژروتیین قابل هضم آن ۴٪/۹ و میزان کلسیم آن بین ٪۱۴/۲ـ ۶۴/۱ و میزان فسفر آن بین ۰۸/۰ می باشد که برگ و سرشاخه زیزیفوس برای تغذیه دام بسیار مفید است ولی در جیره غذایی دام مسئله کمبود فسفر (ناشی از کمبود عنصر در خاک ) را باید مد نظر قرار داد.

خواص درمانی قسمت های مختلف کنار

ـ عصاره مسهل کننده خام ریشه برای التهاب مفاصل و رماتیسم مفید است.

ـ چوب کنار سردترین و خشکترین بخش آن است و گرد چوب آن برای زخم های گرم مانند زخم آبله مفید بوده و مقدار خوراک آن تا ۳۰ گرم می باشد.

میوه کنار رسیده سرشار از ویتامین های B,AوC و همچنین کلسیم، فلوراید، قند میوه و پروتیین می باشد به همین دلیل در ردیف میوه های کاملا خوشمزه و مقوی به مصرف خوراکی می رسد.

میوه نارس قابض و میوه رسیده آن دیر هضم و خوردن ۲۰۰ گرم آن مسهل صفرا از معده و روده هاست و حرارت را کاهش می دهد. خوردن شیره مغز هسته ی کنار، تب های گرم خونی و صفراوی را رفع می کند و برای آبله، سرخچه و سرخک مفید است و عطش را تسکین می دهد.

ـ وجود پایه های زیزیفوس بویژه کنار که از اردیبهشت ماه تا آبان ماه هر سال دارای گل می باشند در تغذیه زنبور عسل نقش بسزایی دارند و از شهد گل کنار، عسل مرغوب و خوشمزه ای به همین نام تولید می شود.

ـ برگ کنار(سدر) پرکاربردترین و شناخته شده ترین قسمت گیاه است به همین دلیل در برخی منابع از کنار با نام سدر یاد شده است. از جمله ترکیبات شیمیایی سدر می توان مواد محلول در آب ٪۵/۲۸، موسیلاژ ۲۴ گرم درصد و عناصر کانی نظیر کلسیم ، پتاسیم ، آهن،منیزیم، فسفر، و کلر و مواد آلی نظیر پروتیین، ساپونین، فلاونویید، تانن و… را نام برد.

سدر دارای خاصیت ضد عفونی کننده است و به همین دلیل مردگان را با سدر شستشو می دهند همچنین شستشوی سر با سدر مانع پیشرفت ریزش مو و ازدیاد شوره میگردد.